Kartal Soğanlık, adını bölgede yoğun olarak yetiştirilen lale soğanlarından alan, 6. yüzyıla kadar uzanan Kartal tarihi içinde önemli bir yere sahiptir. Bölge, 1800’lerden itibaren Osmanlı sarayı ve göç hareketleriyle şekillenerek bir Türk köyü ve Cumhuriyet dönemi yerleşim merkezine dönüşmüştür.

Osmanlı Dönemi: İlk Yerleşimler ve Saray Bağlantısı

• En Eski Türk Köyü: Tarihi kayıtlara göre bölgedeki en eski Türk yerleşimi olarak kabul edilir.
• Abdülmecid Dönemi ve Cami: Sultan Abdülmecid’in hastalanan hocası Hacı Ali’nin bu bölgede şifa bulmasının ardından, 1856 yılında Abdülmecid tuğralı bir cami inşa ettirilmiştir.
• Bu caminin çevresi, bugünkü Gümüşpınar mahallesinin çekirdeğini oluşturmuştur.

Cumhuriyet Dönemi ve Göçler

• Göçmen İskânı: 1950 yılında İmar ve İskan Bakanlığı tarafından Bulgaristan’dan gelen göçmenleri yerleştirmek amacıyla bölgede konut inşaatlarına başlanmış ve 1952 yılında iskan edilmiştir.
• Bu iskan hareketi, bugünkü Orta ve Yeni mahallelerin temelini oluşturmuştur.

Yakın Tarih ve Kentsel Gelişim

• Kentsel Sit Alanı: Geçmişin izlerini taşıyan Soğanlık, ÇEKÜL Vakfı ve bölge belediyelerinin koruma çalışmalarıyla kentsel sit alanı statüsünde değerlendirilmektedir.
• Ulaşım ve Modernleşme: D-100 karayolunun kuzeyinde, Yakacık ve Esenkent arasında konumlanan semt, özellikle 2012 yılında açılan İstanbul Metrosu M4 Hattı sayesinde hızla gelişerek Anadolu Yakası’nın önemli merkezlerinden biri haline gelmiştir. Semtin tarihi kökleri, Kartal Belediyesi tarafından düzenlenen dönem şenlikleri ile lale teması üzerinden yaşatılmaktadır